Không chỉ những người thiếu hiểu biết về công nghệ, ngay cả những người có học vấn cao cũng thường xuyên trở thành nạn nhân của tội phạm mạng. Thực chất, lừa đảo trực tuyến không chỉ là cuộc tấn công kỹ thuật mà là một cuộc chiến tâm lý tinh vi.
Theo nghiên cứu từ Đại học Exeter (Anh), có tới 74% sinh viên đại học từng mắc bẫy lừa đảo ở các mức độ khác nhau. Điều này chứng minh rằng “con mồi” mà tội phạm nhắm đến không phân biệt trình độ, mà phân biệt qua các đặc điểm tâm lý sau:
4 kiểu người dễ sập bẫy lừa đảo online
Kẻ xấu thường mạo danh cơ quan công quyền (Công an, Viện kiểm sát, Cán bộ Thuế) để thực hiện các cuộc gọi đe dọa. Việc tận dụng tâm lý tuân thủ quy tắc từ nhỏ khiến nạn nhân rơi vào trạng thái hoảng loạn, dễ dàng cung cấp mã OTP hoặc cài đặt các ứng dụng chứa mã độc để “phục vụ điều tra”.
>>> Xem thêm: Tin tức
Trong các hội nhóm “đầu tư tài chính” hay “việc nhẹ lương cao”, tội phạm sử dụng hàng loạt tài khoản ảo (chim mồi) để tạo ra viễn cảnh ai cũng kiếm được tiền. Nỗi sợ bị bỏ lại phía sau (FOMO) khiến nạn nhân mất đi khả năng kiểm chứng, vội vàng chuyển tiền theo số đông.
Tội phạm thường bắt đầu bằng những yêu cầu rất nhỏ để tạo lòng tin. Khi nạn nhân đã chuyển một số tiền nhất định, họ rơi vào trạng thái “phóng lao phải theo lao”. Vì ngại thừa nhận sai lầm và mong muốn lấy lại vốn, họ tiếp tục lún sâu vào các khoản chuyển khoản khổng lồ sau đó.
Lòng tham và sự sợ hãi là hai “tử huyệt” lớn nhất. Khi nhận được thông tin trúng thưởng lớn hoặc cảnh báo tài khoản bị khóa, những người có thói quen phản ứng nhanh, thiếu sự điềm tĩnh thường bấm ngay vào các đường link độc hại mà không suy xét.
>>> Xem thêm: Tái diễn bẫy “việc nhẹ lương cao”: Ma trận lừa đảo bủa vây
Theo các chuyên gia từ hệ thống GMNC (Giám sát & Minh bạch Nội dung số), các kịch bản lừa đảo hiện nay đã đạt đến trình độ “thao túng tâm lý chuyên sâu”. Dưới đây là những nhận định quan trọng:
Quy tắc vàng: Không có cơ quan pháp luật nào làm việc qua mạng xã hội và không có khoản đầu tư “việc nhẹ lương cao” nào mang lại lợi nhuận bền vững.
