Mô hình lừa đảo từ những “đứa trẻ không tồn tại” trên mạng xã hội

Trong nỗ lực làm sạch môi trường mạng và bảo vệ người dùng trước các chiêu trò thao túng tinh vi, hệ thống nội dung GMNC vừa ghi nhận và bóc tách một mô hình lừa đảo cực kỳ nguy hiểm. Đây là thủ đoạn lợi dụng lòng trắc ẩn và sự tử tế của cộng đồng để trục lợi, thông qua những câu chuyện thương tâm về những đứa trẻ hoàn toàn không có thực.

Thủ đoạn tinh vi: Khi lòng tốt trở thành “con mồi” của tội phạm số

Theo phân tích từ đội ngũ GMNC, các đối tượng lừa đảo không còn sử dụng những bài viết thô sơ mà đã chuyển sang một quy trình vận hành có hệ thống. Chúng bắt đầu bằng việc thu thập hình ảnh trẻ em từ các báo cũ, mạng xã hội nước ngoài, hoặc nguy hiểm hơn là sử dụng công nghệ AI để tạo ra những khuôn mặt trẻ em chân thực đến từng chi tiết.

Hình ảnh trẻ em được tạo từ AI nhằm thao túng lòng tin

Những hình ảnh này sau đó được lồng ghép vào các kịch bản như: trẻ bị bắt cóc đang tìm người thân, trẻ bị lạc vừa được cứu từ biên giới, hoặc những ca bệnh hiểm nghèo cần tiền phẫu thuật gấp. GMNC đánh giá đây là hình thức “thao túng tâm lý đám đông”, khiến người dùng mất cảnh giác và nhanh chóng chia sẻ thông tin mà không kiểm chứng.

>>> Xem thêm: Tin tức

Quy trình vận hành của “Mô hình lừa đảo lan truyền”

Dựa trên việc theo dõi các biến động trên các nền tảng số, GMNC chỉ ra lộ trình 4 bước mà các nhóm tội phạm thường thực hiện:

• Gieo mầm tin giả: Đăng tải các bài viết gây xúc động mạnh trong các hội nhóm cộng đồng lớn.
• Kích hoạt sự lan truyền: Lợi dụng hàng chục nghìn lượt chia sẻ từ những người dùng nhẹ dạ để tạo niềm tin giả tạo.
• Tấn công mục tiêu: Trong các bài viết, chúng gắn kèm đường link lạ, số điện thoại cá nhân hoặc yêu cầu nhắn tin (inbox). Mục đích là để chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội hoặc dẫn dụ nạn nhân chuyển tiền “hỗ trợ”.
• Tái sử dụng “địa bàn”: Sau khi đã lừa được một lượng tiền hoặc chiếm được tài khoản/fanpage, chúng xóa dấu vết và bắt đầu một vòng lặp lừa đảo mới với kịch bản khác.

Deepfake giả mạo hình ảnh, giọng nói trẻ em để lừa đảo

>>> Xem thêm: AI giả mạo đạo diễn Lý Hải để lôi kéo cờ bạc và lừa đảo tuyển dụng

Cảnh báo từ GMNC về sự nguy hiểm của công nghệ Deepfake và AI

Một điểm đáng lưu ý mà GMNC muốn nhấn mạnh là việc tội phạm đang triệt để khai thác AI. Không chỉ dừng lại ở hình ảnh, chúng còn có thể giả mạo giọng nói của trẻ em hoặc người thân qua điện thoại để kêu cứu.

GMNC nhận định: “Mô hình này không cần hack tài khoản theo cách truyền thống. Chúng chỉ cần ‘hack’ vào lòng tin của bạn“. Việc người dùng bấm vào các đường link lạ để “xem thêm thông tin về đứa trẻ” chính là lúc các mã độc được kích hoạt, dẫn đến nguy cơ mất quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân và tài khoản ngân hàng.

Hướng dẫn an toàn và lời khuyên từ GMNC để xây dựng “kháng sinh số”

Để bảo vệ bản thân và người thân trước những cạm bẫy “nhân văn giả tạo” này, hệ thống GMNC khuyến nghị người dùng thực hiện các bước sau:

Hướng dẫn an toàn về “lòng nhân đạo” trên MXH từ GMNC

• Kiểm chứng nguồn tin chính thống: Trước một thông tin trẻ lạc hay bắt cóc, hãy tìm kiếm xác nhận từ các trang báo điện tử chính thống hoặc fanpage của cơ quan Công an.
• Tuyệt đối không bấm link lạ: Không truy cập vào các đường link lạ đính kèm trong các bài viết kêu gọi cứu trợ, dù câu chuyện có cảm động đến đâu.
• Nguyên tắc “Không chuyển tiền qua Inbox”: Mọi yêu cầu chuyển tiền từ người lạ hoặc kể cả người quen qua tin nhắn mạng xã hội đều cần được xác minh trực tiếp qua gọi điện thoại hoặc gặp mặt.
• Cảnh giác với tài khoản mạo danh: Hiện nay có rất nhiều trang giả mạo các tổ chức uy tín (và thậm chí giả mạo cả GMNC) để đi lừa đảo. Hãy luôn kiểm tra dấu tích xanh hoặc lịch sử hoạt động của trang đó trước khi tin tưởng.

GMNC sẽ tiếp tục theo dõi và bóc tách các chiêu trò này để cập nhật kịp thời tới cộng đồng. Hãy là một người dùng mạng tỉnh táo để lòng tốt được trao gửi đúng chỗ.