Trong bối cảnh công nghệ phát triển vượt bậc, các đối tượng lừa đảo đang nâng cấp “vũ khí” của mình bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Theo ghi nhận từ hệ thống GMNC, hàng loạt ngân hàng lớn như MSB và các tổ chức tài chính vừa phát đi thông báo khẩn cấp về tình trạng tội phạm sử dụng công nghệ Deepfake để chiếm đoạt tài sản. Đây không còn là những kịch bản nhắn tin mượn tiền đơn thuần, mà là những màn kịch tinh vi, thao túng trực tiếp vào niềm tin của người dùng.
Hệ thống GMNC đã bóc tách quy trình vận hành của các nhóm đối tượng này. Thay vì chỉ gửi tin nhắn văn bản dễ bị nghi ngờ, kẻ gian hiện nay sử dụng công nghệ Deepfake (trí tuệ nhân tạo tạo hình ảnh/âm thanh giả) để thiết lập các cuộc gọi video trực tiếp.
Thông qua việc thu thập hình ảnh, video và giọng nói của người dùng trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, kẻ gian sẽ tái tạo lại gương mặt và giọng nói của người thân hoặc cấp trên của nạn nhân. Khi thực hiện cuộc gọi, nạn nhân sẽ thấy hình ảnh người quen đang cử động, nghe đúng giọng nói quen thuộc.
Công nghệ Deepfake giả mạo hình ảnh cuộc gọi
Tuy nhiên, các cuộc gọi này thường có đặc điểm chung là thời lượng rất ngắn, hình ảnh hơi nhòe hoặc tín hiệu chập chờn – điều mà kẻ gian thường ngụy biện là do “đang ở vùng sóng yếu” hoặc “đang bận việc gấp”. Mục đích cuối cùng của chúng là tạo ra sự khẩn cấp để nạn nhân không kịp suy xét mà chuyển tiền ngay lập tức.
>>> Xem thêm: Tin tức
Theo đánh giá từ GMNC, thời điểm cận Tết là “thời điểm vàng” để các đối tượng lừa đảo hoạt động mạnh mẽ. Tâm lý người dân thường bận rộn, hối hả và có nhu cầu giao dịch tài chính cao. Các kịch bản lừa đảo thường xoay quanh việc: người thân ở nước ngoài cần tiền gấp để đặt vé máy bay về quê, người thân gặp tai nạn cần tiền viện phí, hoặc thậm chí giả danh cán bộ cơ quan chức năng gọi điện yêu cầu phối hợp điều tra thông qua video call để tăng độ tin cậy.
GMNC nhận định rằng, việc sử dụng AI không chỉ đơn thuần là kỹ thuật, mà là một đòn tâm lý cực mạnh. Khi nhìn thấy mặt và nghe thấy tiếng, rào cản phòng thủ của con người bị hạ xuống mức thấp nhất. Kẻ gian lợi dụng sự tin tưởng tuyệt đối vào các mối quan hệ thân thiết để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản một cách chớp nhoáng.
>>> Xem thêm: Triệt phá đường dây lừa đảo “tri ân” chiếm đoạt 40 tỉ đồng
Bên cạnh Deepfake, GMNC Club cũng lưu ý người dùng về sự gia tăng của các đường link giả mạo giao diện ngân hàng. Kẻ gian thường gửi kèm các liên kết này trong quá trình trò chuyện video hoặc qua tin nhắn SMS.
Ngân hàng MSB cảnh báo các đường link lừa đảo chiếm đoạt OTP
Các ngân hàng như MSB đã cảnh báo rằng, không có bất kỳ tổ chức tín dụng nào yêu cầu khách hàng cung cấp mã OTP, mật khẩu hay tên đăng nhập thông qua các đường link lạ hoặc qua cuộc gọi điện thoại. Tuy nhiên, bằng công nghệ AI, kẻ gian có thể tạo ra các website có giao diện giống tới 99% trang chủ của ngân hàng, khiến người dùng dễ dàng sập bẫy “phishing”. GMNC nhấn mạnh: Chỉ một giây phút lơ là nhập thông tin vào các trang web này, toàn bộ số tiền trong tài khoản của bạn sẽ biến mất trong tích tắc.
Để bảo vệ bản thân và gia đình trước các chiêu trò lừa đảo sử dụng AI, GMNC đưa ra bộ quy tắc ứng xử và hướng dẫn an toàn như sau:
Khi nhận được bất kỳ yêu cầu chuyển tiền nào qua mạng xã hội, dù là gọi video thấy mặt, hãy lập tức ngắt liên lạc và gọi lại bằng số điện thoại di động thông thường (sim chính chủ) hoặc liên lạc qua một kênh thứ ba để xác nhận. Tuyệt đối không tin vào các lý do “sóng yếu” hay “mạng lag” của đối tượng.
Hệ thống GMNC hướng dẫn bạn một mẹo nhỏ: Hãy đặt những câu hỏi mà chỉ hai người biết với nhau (ví dụ: “Hôm trước mình ăn món gì?”, “Tên con chó nhà bạn là gì?”). AI hiện tại dù thông minh nhưng chưa thể cập nhật được các chi tiết đời tư chưa từng xuất hiện trên mạng xã hội của bạn.
Quy trình kiểm tra an toàn 3 bước được GMNC khuyên dùng
Hãy quan sát kỹ các dấu hiệu của Deepfake như: cử động mắt không tự nhiên, màu da không đồng nhất giữa cổ và mặt, hoặc âm thanh có tiếng vang, bị méo tiếng. Nếu người gọi yêu cầu bạn chuyển tiền vào một số tài khoản có tên chủ tài khoản khác với người đang gọi, đó chắc chắn là lừa đảo.
Hạn chế chia sẻ quá nhiều video quay rõ mặt hoặc ghi âm giọng nói lên các trang mạng xã hội ở chế độ công khai. Đây chính là nguồn “nguyên liệu” để các đối tượng AI hóa và tạo ra các phiên bản giả mạo bạn để đi lừa người khác.
Lưu ý quan trọng từ GMNC: Hiện nay, có rất nhiều tài khoản giả mạo thương hiệu GMNC để cung cấp các dịch vụ “thu hồi tiền lừa đảo” hoặc “dịch vụ bảo mật” có thu phí. GMNC khẳng định chúng tôi chỉ là mô hình nội dung phân tích và cảnh báo, không cung cấp dịch vụ can thiệp tài chính. Người dùng cần tỉnh táo để không bị lừa thêm lần hai bởi các phiên bản giả danh này.
Hãy luôn giữ một “cái đầu lạnh” trước những yêu cầu tài chính đột ngột trên không gian mạng. Sự an toàn của bạn nằm ở chính sự cảnh giác và hiểu biết về công nghệ.
